महाराष्ट्राचे सर्वात मोठे आणि लोकप्रिय सार्वजनिक उत्सव म्हणून गणेशोत्सव ओळखला जातो. गणेशोत्सवाचा शेवटचा दिवस, म्हणजेच अनंत चतुर्दशी, बाप्पाच्या निरोपाचा दिवस असतो. या दिवशी लाखो भक्त आपापल्या गणपती बाप्पाला निरोप देण्यासाठी मिरवणुका काढतात. पुणे शहराप्रमाणेच पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन सोहळाही मोठ्या उत्साहात आणि गर्दीत साजरा होतो. या वर्षीच्या पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन साठी पोलीस प्रशासनाने कडेकोट सुरक्षा व्यवस्था ठेवली आहे. ४००० पोलीस कर्मचारी शहराच्या विविध भागात तैनात असणार आहेत, ज्यामुळे हा सोहळा शांततेत आणि सुरक्षितपणे पार पडेल. ९५९ मंडळांचे गणपती ४५ वेगवेगळ्या विसर्जन घाटांवर विसर्जित केले जाणार आहेत.
पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन हा केवळ एक धार्मिक विधी नाही, तर तो एक मोठा सामाजिक सोहळा आहे. या दिवशी शहरातील प्रमुख रस्ते गणेश भक्तांच्या मिरवणुकांनी गजबजून जातात. ढोल-ताशांच्या गजरात आणि गुलालाच्या उधळणीत निघणाऱ्या या मिरवणुकांमध्ये हजारो लोक सामील होतात. अशा मोठ्या गर्दीचे व्यवस्थापन करणे हे एक मोठे आव्हान असते. पोलीस प्रशासनाला केवळ कायदा आणि सुव्यवस्था राखायची नसते, तर वाहतूक सुरळीत ठेवणे, संभाव्य अनुचित घटना टाळणे आणि महिला व लहान मुलांच्या सुरक्षेची काळजी घेणे, ही त्यांची मुख्य जबाबदारी असते. पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन सोहळ्यासाठी ही तयारी एक महिना आधीपासूनच सुरू झाली होती.
या वर्षीच्या पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन साठी पोलीस आयुक्तालयाने एक विस्तृत सुरक्षा योजना तयार केली आहे. यात ४००० पोलीस कर्मचाऱ्यांचा समावेश आहे.
- ज्या प्रमुख मार्गांवर मिरवणुका निघणार आहेत, त्या मार्गांवर अतिरिक्त पोलीस बंदोबस्त ठेवला जाईल. वाहतूक पोलिसांनी मिरवणुकांच्या मार्गांवर विशेष व्यवस्था केली आहे, ज्यामुळे वाहतुकीची कोंडी होणार नाही.
- ४५ विसर्जन घाटांवर विशेष लक्ष ठेवले जाईल. प्रत्येक घाटावर पोलीस कर्मचारी, अग्निशमन दल आणि जीवरक्षक (life guards) तैनात असतील. पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन शांततेत आणि कोणत्याही दुर्घटनेविना पार पाडण्यासाठी हे आवश्यक आहे.
- सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि ड्रोनची मदत: शहराच्या संवेदनशील भागांमध्ये आणि विसर्जन घाटांवर सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांद्वारे लक्ष ठेवले जाईल. गर्दीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी ड्रोन कॅमेऱ्यांचाही वापर केला जाणार आहे.
या वर्षी, मिरवणुकांच्या गतीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी जीपीएस (GPS) तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात आहे. पोलिसांच्या टॅबवर प्रमुख गणेश मंडळांचे थेट लोकेशन दिसणार आहे. यातून मिरवणुकीतील गर्दीचे व्यवस्थापन करणे आणि ती वेळेत पूर्ण करणे सोपे होईल. हे तंत्रज्ञान पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन सोहळ्यात प्रथमच वापरले जात आहे.
पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन सोहळ्यादरम्यान कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी महापालिका आणि आरोग्य विभागही सज्ज आहे. शहरातील सर्व प्रमुख विसर्जन घाटांवर वैद्यकीय पथके आणि सुसज्ज रुग्णवाहिका तैनात करण्यात आल्या आहेत. या पथकांमध्ये वैद्यकीय अधिकारी, परिचारिका आणि सफाई कर्मचारी यांचा समावेश आहे. त्यांच्याकडे आवश्यक औषधसाठा आणि वैद्यकीय उपकरणे उपलब्ध आहेत. याशिवाय, अग्निशमन दलाची वाहने आणि बचाव पथकेही घाटांवर सज्ज आहेत. पाण्यात कोणतीही दुर्घटना घडल्यास तात्काळ मदत पोहोचवण्यासाठी लाईफ जॅकेट आणि इतर साहित्य उपलब्ध करून देण्यात आले आहे. पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन सोहळ्यातील प्रत्येक व्यक्तीची सुरक्षितता सुनिश्चित करणे हेच प्रशासनाचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
गेल्या काही वर्षांपासून गणेशोत्सवामध्ये पर्यावरणाच्या संरक्षणाबाबत जागरूकता वाढली आहे. पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन सोहळ्यातही हा बदल दिसून येत आहे. अनेक गणेश मंडळे आणि नागरिक शाडूच्या मातीच्या मूर्तींना प्राधान्य देत आहेत. प्रशासनाने कृत्रिम विसर्जन कुंड तयार केली आहेत, जिथे लोक आपल्या मूर्तींचे विसर्जन करू शकतात. यामुळे, नदी आणि तलावांचे प्रदूषण कमी होण्यास मदत होते. पोलीस प्रशासन गणेश मंडळांना पर्यावरणपूरक विसर्जनासाठी प्रोत्साहित करत आहे. पवना, मुळा आणि इंद्रायणी नद्यांच्या घाटांवर विशेष व्यवस्था करण्यात आली आहे.
एवढ्या मोठ्या सोहळ्याची यशस्वीता केवळ पोलिसांच्या प्रयत्नांवर अवलंबून नसते, तर त्यात नागरिकांचे आणि गणेश मंडळांचे सहकार्यही खूप महत्त्वाचे आहे. पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन सोहळ्याच्या वेळी अनेक स्वयंसेवक आणि गणेश मंडळांचे कार्यकर्ते पोलिसांना मदत करतात. ते आपल्या मिरवणुका शिस्तीत काढतात, वाहतुकीच्या नियमांचे पालन करतात आणि गर्दी नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करतात. या सामूहिक प्रयत्नांमुळेच हा उत्सव अधिक सुंदर आणि सुरक्षित होतो.
या वर्षीचा पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन सोहळा हा उत्साह आणि सुरक्षिततेचा एक उत्तम संगम असणार आहे. पोलीस प्रशासनाने केलेल्या कडेकोट व्यवस्थेमुळे नागरिक आणि भक्त कोणत्याही भीतीशिवाय आपल्या लाडक्या बाप्पाला निरोप देऊ शकतील. ९५९ मंडळांचे गणपती आणि ४५ विसर्जन ठिकाणे ही संख्याच या सोहळ्याच्या भव्यतेची कल्पना देते. अखेरीस, पिंपरी-चिंचवड गणेश विसर्जन सोहळा हा शांततेत आणि आनंदाने पार पडेल अशी आशा आहे.
Follow Us On
Instagram :
https://www.instagram.com/policernews
X Account :
Read Also
जीएसटी कर सुधारणा: परदेशी ब्रँड्सची चिंता वाढली

