नागपूर: महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक परंपरांमध्ये अनेक उत्सव सामाजिक आणि राजकीय संदेश देण्यासाठी ओळखले जातात. नागपूरमध्ये साजरा होणारा ‘मार्बत’ उत्सव असाच एक अनोखा सण आहे. या वर्षीच्या उत्सवात अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे प्रतिरूप (effigy) जाळण्यात आले, ज्यामुळे हा उत्सव पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. अमेरिकेने भारतावर लादलेल्या टॅरिफच्या निषेधार्थ हे प्रतीकात्मक पाऊल उचलण्यात आले.
मार्बत उत्सव हा नागपूर शहरातील एक जुना आणि ऐतिहासिक सण आहे. गेल्या १०० वर्षांपासून हा सण दरवर्षी साजरा केला जातो. या उत्सवामागे एक विशिष्ट उद्देश आहे: समाजातील वाईट गोष्टी, सामाजिक आणि राजकीय समस्या आणि अनिष्ट प्रवृत्तींचा निषेध करणे. यासाठी वेगवेगळ्या ज्वलंत मुद्द्यांवर आधारित मुखवटे (effigies) तयार केले जातात आणि त्यांची मिरवणूक काढली जाते. नंतर हे मुखवटे जाळून वाईट गोष्टींचा अंत झाल्याचे प्रतीक दर्शविले जाते.
पूर्वी या उत्सवात रोगराई, दुष्काळ किंवा सामाजिक वाईट प्रथांवर आधारित मुखवटे तयार केले जात. कालांतराने, या उत्सवाने समकालीन सामाजिक, राजकीय आणि आर्थिक विषयांवर भाष्य करण्यास सुरुवात केली आहे.
यावर्षीच्या उत्सवातील मुख्य आकर्षण म्हणजे डोनाल्ड ट्रम्प यांचे प्रतिरूप. हे प्रतिरूप लाल सूट, पांढरा शर्ट आणि पिवळी टाय घालून तयार करण्यात आले होते. या प्रतिरूपावर एक बॅनर लावण्यात आला होता, ज्यावर मराठीमध्ये एक संदेश लिहिला होता. या संदेशाचा अर्थ होता: ‘जो टॅरिफचे भय दाखवतो, त्याला भारताचे सामर्थ्य रडवेल.’
या कृतीमागे अमेरिकेने भारतावर आयात शुल्कात (टॅरिफ) केलेली वाढ हे मुख्य कारण आहे. भारत सरकारनेही या वाढीला प्रत्युत्तर दिले होते. यामुळे दोन्ही देशांमधील व्यावसायिक संबंधांवर ताण आला होता. याच आर्थिक धोरणांचा निषेध म्हणून नागपुरातील नागरिकांनी हे प्रतीकात्मक पाऊल उचलले.
मार्बत उत्सवात समाजातील विविध वाईट प्रवृत्तींवर टीका केली जाते. गेल्या काही वर्षांत महागाई, बेरोजगारी, राजकारणातील भ्रष्टाचार आणि इतर सामाजिक प्रश्नांवरही मुखवटे तयार केले जातात. या वर्षीच्या उत्सवात डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रतिरूपामुळे हा मुद्दा जागतिक स्तरावर चर्चेत आला आहे.
हा उत्सव नागपूरच्या नागरिकांमध्ये जागरूकता निर्माण करण्याचे एक महत्त्वाचे साधन बनले आहे. यातून लोकांना त्यांच्या समस्या आणि मतांना सार्वजनिक व्यासपीठ मिळते.
नागपूरच्या मार्बत उत्सव मध्ये डोनाल्ड ट्रम्प यांचे प्रतिरूप जाळण्याची घटना ही केवळ एक स्थानिक बातमी नाही. ती भारतीय लोकांच्या जागतिक घडामोडींबद्दलच्या जागरूकतेचे आणि त्यावर भाष्य करण्याच्या क्षमतेचे प्रतीक आहे.
Follow Us On
Instagram :
https://www.instagram.com/policernews
X Account :
Read Also
राजकीय खळबळ: उदय सामंत आणि शरद पवारांची भेट
