शहरीकरण आणि पायाभूत सुविधांचा विकास आजच्या काळाची गरज बनली आहे. पुणे शहरही याला अपवाद नाही. रिंग रोड, उड्डाणपूल आणि इतर विकास प्रकल्पांमुळे शहराच्या हिरव्यागार वातावरणाला धक्का लागत आहे. अशा परिस्थितीत, विकास आणि पर्यावरण यांचा समतोल राखण्यासाठी पुण्यात एक अनोखा आणि कौतुकास्पद उपक्रम सुरू झाला आहे. आर. एम. धारीवाल फाउंडेशनने सुरू केलेल्या ‘वृक्ष पुनर्लागवड’ अभियानातून विकास कामांमुळे तोडल्या जाणाऱ्या झाडांना नवीन जीवदान दिले जात आहे.
हा उपक्रम केवळ झाडे तोडण्याला विरोध करत नाही, तर त्यांना योग्य ठिकाणी पुन्हा लावून पर्यावरणाची काळजी घेतो. गेल्या ४० वर्षांपासून शिक्षण, आरोग्य आणि पर्यावरण क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या आर. एम. धारीवाल फाउंडेशनच्या अध्यक्षा जान्हवी धारीवाल बालन यांच्या पुढाकाराने हा प्रकल्प सुरू झाला आहे.
या उपक्रमाची सर्वात मोठी खासियत म्हणजे, झाड सरळ तोडण्याऐवजी त्याला मुळासकट काढून योग्य ठिकाणी पुन्हा लावणे. या प्रक्रियेत झाडाची पूर्ण काळजी घेतली जाते. फाउंडेशनने दिलेल्या माहितीनुसार, योग्य पद्धतीने पुनर्लागवड केल्यास ८० टक्क्यांहून अधिक झाडे यशस्वीपणे जगतात. हा उपक्रम महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ, पुणे महानगरपालिका आणि सार्वजनिक बांधकाम विभागाच्या सहकार्याने राबवला जात आहे.
आतापर्यंत, रिंग रोड, मुंढवा, घोरपडी आणि बी. जी. शिरके रोड अशा अनेक भागांतील २१०० हून अधिक मोठी झाडे यशस्वीरित्या पुन्हा लावण्यात आली आहेत. यामुळे, विकासकामे सुरू असतानाही पर्यावरणाचे रक्षण करणे शक्य आहे, हे सिद्ध झाले आहे.
हा उपक्रम केवळ फाउंडेशनपुरता मर्यादित नाही. आर. एम. धारीवाल फाउंडेशनने यामध्ये नागरिक आणि कंपन्यांनाही सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे. त्यांनी लोकांना आर्थिक मदत देऊन, झाडाच्या पुनर्लागवडीला आणि पुढील दोन वर्षांच्या देखभालीला प्रायोजकत्व देण्याची संधी दिली आहे. तसेच, ज्यांच्याकडे झाडे लावण्यायोग्य जागा उपलब्ध आहे, त्यांनी ती उपलब्ध करून देण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.
या उपक्रमाला मिळालेला प्रतिसाद पाहता, पुणेकर नागरिक पर्यावरणाविषयी किती जागरूक आहेत, हे स्पष्ट होते. यातून एक सकारात्मक संदेश समाजात जात आहे की, विकास आवश्यक आहे, पण तो पर्यावरणाच्या जीवावर नसावा.
वृक्ष पुनर्लागवड हा उपक्रम केवळ एका संस्थेचा नसून, तो पुणे शहराच्या भविष्यासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. अशा प्रकारच्या प्रयत्नांमुळे शहराचा ‘ग्रीन कव्हर’ टिकून राहील आणि शहरीकरणामुळे होणारे नुकसान कमी करता येईल. हा उपक्रम देशातील इतर शहरांसाठीही एक आदर्श उदाहरण ठरू शकतो.
पुणे शहर स्मार्ट होत असताना, अशा उपक्रमांची गरज वाढत आहे. आर. एम. धारीवाल फाउंडेशनने घेतलेला हा पुढाकार निश्चितच स्तुत्य आहे.
Follow Us On
Instagram :
https://www.instagram.com/policernews
X Account :
Read Also
गंगा नदीच्या किनाऱ्यावर असं काय घडलं की, जवानाने मुलाला मिठीत घेऊन उडी घेतली?

