गणेशोत्सव, मुंबईची ओळख आणि येथील लोकांच्या जीवनातील एक महत्त्वाचा भाग. दहा दिवसांचा हा उत्सव मोठ्या उत्साहात आणि जल्लोषात साजरा होतो, पण याच उत्साहादरम्यान अनेकदा काही वादही निर्माण होतात. नुकतेच, मुंबई गणेश विसर्जन मिरवणुकीतील एका घटनेचा व्हिडिओ व्हायरल झाला आहे, ज्यामुळे शांतता आणि धार्मिक उत्सवाच्या स्वातंत्र्यावर मोठा वादविवाद सुरू झाला आहे. एका चार महिन्यांच्या बाळाच्या पालकांनी त्यांच्या बाळाला मोठ्या आवाजाच्या संगीतामुळे होणाऱ्या त्रासाचा हवाला देत एक मिरवणूक थांबवली आणि जोरदार विरोध दर्शवला. या घटनेने मुंबई गणेश विसर्जन सोहळ्यातील ध्वनिप्रदूषणाचा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आणला आहे.
व्हायरल झालेल्या व्हिडिओमध्ये, एक जोडपे त्यांच्या लहान बाळासह एका मोठ्या गणेश मिरवणुकीसमोर उभे असल्याचे दिसते. मिरवणुकीत मोठ्या आवाजात डीजेचे संगीत वाजत आहे. या आवाजामुळे त्यांचे बाळ अस्वस्थ झाले होते आणि त्याला त्रास होत होता. पालकांनी मिरवणूक थांबवून मंडळाच्या कार्यकर्त्यांना विनंती केली की त्यांनी आवाजाची पातळी कमी करावी. त्यांच्या विनंतीला सुरुवातीला नकार देण्यात आला, ज्यामुळे दोन्ही बाजूंमध्ये शाब्दिक वाद झाला. पालकांनी त्यांच्या बाळाच्या सुरक्षिततेसाठी ठाम भूमिका घेतली. विसर्जन मिरवणुकीतील ही घटना केवळ एक किरकोळ वाद नसून, ती सार्वजनिक ठिकाणी होणाऱ्या गोंधळाविरुद्ध सामान्य नागरिकांनी व्यक्त केलेला रोष आहे.
मुंबईसारख्या गजबजलेल्या शहरात ध्वनिप्रदूषण ही एक गंभीर समस्या आहे. गणेशोत्सव, नवरात्र किंवा इतर कोणताही उत्सव असो, मोठ्या आवाजातील संगीत प्रणालींचा वापर सर्रास केला जातो. या आवाजामुळे नागरिकांना, विशेषतः वृद्ध, लहान मुलांना आणि रुग्णांना मोठा त्रास होतो. शांतता राखण्यासाठी कायदे असले तरी, अनेकदा त्यांचे उल्लंघन केले जाते. गणेश विसर्जन दरम्यान अनेक मंडळांकडून ध्वनिप्रदूषणाच्या नियमांचे उल्लंघन केले जाते, ज्यामुळे लोकांचे आरोग्य धोक्यात येते. पालकांचा हा विरोध या गंभीर समस्येकडे सर्वांचे लक्ष वेधून घेणारा आहे.
वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून, मोठ्या आवाजातील संगीत लहान बाळांसाठी अत्यंत हानिकारक असते. यामुळे त्यांच्या ऐकण्याच्या क्षमतेवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. तसेच, वृद्ध आणि हृदयविकाराच्या रुग्णांसाठीही मोठ्या आवाजातील संगीत धोकादायक असते. भारतीय कायद्यानुसार, रात्री १० नंतर आणि सकाळी ६ पूर्वी मोठ्या आवाजात संगीत वाजवण्यास बंदी आहे, पण उत्सवांच्या वेळी याचे सर्रास उल्लंघन होते. या मुंबई गणेश विसर्जन घटनेने हे स्पष्ट झाले आहे की, केवळ कायदे पुरेसे नाहीत, तर त्यांची कठोर अंमलबजावणी करणे आवश्यक आहे.
गणेशोत्सव हा आपल्या संस्कृतीचा भाग आहे, आणि त्यात संगीत आणि आनंद साजरा करणे महत्त्वाचे आहे. पण, जेव्हा हा आनंद इतरांसाठी उपद्रव बनतो, तेव्हा प्रश्न निर्माण होतो. धार्मिक स्वातंत्र्य आणि सार्वजनिक सुरक्षितता यांच्यात एक संतुलन असणे आवश्यक आहे. मुंबई गणेश विसर्जन सोहळ्यातील मंडळांनी आणि कार्यकर्त्यांनी हे लक्षात घेतले पाहिजे की, त्यांचा आनंद दुसऱ्याच्या त्रासाला कारणीभूत ठरू नये. पारंपारिक ढोल-ताशांचा गजर एक वेगळी ऊर्जा निर्माण करतो, जो डीजेच्या कृत्रिम आवाजापेक्षा अधिक चांगला असतो. त्यामुळे, उत्सवाचा आनंद साजरा करताना सामाजिक भान ठेवणे आवश्यक आहे.
मुंबई गणेश विसर्जन सोहळ्यातील ही घटना आपल्याला एक महत्त्वाचा धडा शिकवते. शांततेच्या हक्कासाठी एका लहान बाळाच्या पालकांनी घेतलेली ही भूमिका अत्यंत धाडसाची आहे. त्यांच्या या कृतीने एक मोठा संवाद सुरू झाला आहे, ज्यामध्ये समाजातील प्रत्येक व्यक्तीने सहभागी होणे आवश्यक आहे. उत्सव साजरा करताना प्रत्येकाने जबाबदारीने वागणे महत्त्वाचे आहे. केवळ प्रशासनाने नियमांची अंमलबजावणी करून ही समस्या सुटणार नाही, तर गणेश भक्तांनी आणि मंडळांनी स्वतःहून बदल घडवून आणणे गरजेचे आहे. जर मुंबई गणेश विसर्जन सोहळ्यात आनंदासोबतच शांतता आणि सुरक्षितताही असेल, तरच तो खऱ्या अर्थाने यशस्वी होईल.
Instagram :
https://www.instagram.com/policernews
X Account :
Read Also
पुणे गणेशोत्सव डीजे: परंपरेचा गजर की आधुनिकतेची गर्जना?
