पुणे शहर हे त्याच्या सांस्कृतिक परंपरेसाठी आणि विशेषतः गणेशोत्सवासाठी ओळखले जाते. या उत्सवाचा आत्मा म्हणजे ढोल-ताशा पथके. ढोल-ताशांचा निनाद आणि शिस्तबद्ध वादन हे गणेशोत्सवाचे अविभाज्य अंग आहे. मात्र, गेल्या काही वर्षांपासून डीजेच्या वाढत्या वापरामुळे पारंपरिक वादनाला धोका निर्माण झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर, पुणे कलावंत ट्रस्टने गणेशोत्सवामध्ये डीजे बंदी लागू करण्यासाठी स्वाक्षरी मोहीम सुरू केली आहे. ही मोहीम केवळ एका वाद्याच्या विरोधात नसून, ती सांस्कृतिक ओळख आणि परंपरेच्या संरक्षणासाठी आहे.
डीजेच्या वापरामुळे अनेक समस्या निर्माण होतात. सर्वात मोठी समस्या म्हणजे ध्वनिप्रदूषण. डीजेचा आवाज मर्यादेपेक्षा खूप जास्त असतो, ज्यामुळे वयोवृद्ध, लहान मुले आणि हृदयविकार असलेल्या रुग्णांना त्रास होतो. ध्वनी प्रदूषणामुळे आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात. पारंपरिक ढोल-ताशांचे वादन शिस्तबद्ध आणि मर्यादेत असते, तर डीजेचा आवाज बेफाम असतो. त्यामुळे, डीजे बंदी ही केवळ सांस्कृतिकच नव्हे, तर आरोग्य आणि पर्यावरण संरक्षणासाठीही आवश्यक आहे, असे कलावंत ट्रस्टचे म्हणणे आहे.
या मोहिमेला अनेक सांस्कृतिक संघटनांचा आणि नागरिकांचा पाठिंबा मिळत आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, डीजेच्या संगीतात कोणताही सांस्कृतिक किंवा पारंपरिक वारसा नाही. हे संगीत केवळ व्यावसायिक असते, ज्यामुळे उत्सवाचा मूळ हेतू बाजूला सारला जातो. ढोल-ताशा वादनामध्ये एक प्रकारची शिस्त आणि सामुदायिक भावना असते, जी डीजेच्या संगीतात नसते. डीजे बंदी ला समर्थन देणारे लोक मानतात की, डीजेमुळे उत्सवात अराजकता आणि बेशिस्त वाढते, तर ढोल-ताशा पथके उत्सवामध्ये शिस्त आणि उत्साह आणतात.
अर्थात, डीजे बंदी च्या विरोधातही काही लोकांचे मत आहे. तरुणाईला डीजे संगीत आवडते आणि उत्सवात आधुनिकतेचा स्पर्श असावा असे काही जणांना वाटते. त्यांचे म्हणणे आहे की, संगीत हे बदलत असते आणि डीजे संगीतही एक कलाप्रकार आहे. डीजेवर पूर्ण बंदी घालण्याऐवजी आवाजाच्या पातळीवर नियंत्रण ठेवले पाहिजे. हा मुद्दा केवळ संगीत प्रकाराचा नसून तो पिढ्यांमधील विचारांच्या फरकाचा आहे. परंतु, डीजे बंदी चे समर्थक हे आरोग्याच्या आणि सांस्कृतिक संरक्षणाच्या मुद्द्यावर ठाम आहेत.
या वादावर तोडगा काढणे प्रशासनासाठी एक मोठे आव्हान आहे. पोलीस आणि प्रशासनाला दरवर्षी उत्सवाच्या काळात डीजेच्या आवाजावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी मोठी कसरत करावी लागते. डीजे बंदी लागू करण्याचा निर्णय हा दोन्ही बाजूंचा विचार करून घ्यावा लागेल. एकीकडे, परंपरेची जपणूक करणे आवश्यक आहे, तर दुसरीकडे तरुणाईच्या बदलत्या आवडीनिवडीही लक्षात घ्याव्या लागतील.
पुणे कलावंत ट्रस्टची ही स्वाक्षरी मोहीम, डीजे बंदी चा मुद्दा पुन्हा एकदा राष्ट्रीय स्तरावर चर्चेत आणत आहे. या मोहिमेमुळे सरकारवर योग्य निर्णय घेण्यासाठी दबाव येईल. ढोल-ताशा पथके आणि डीजे संगीत यांच्यातील संघर्ष हा केवळ पुण्यापुरता मर्यादित नसून, तो देशभरातील अनेक शहरांमध्ये दिसून येतो.
एकंदरीत, डीजे बंदी ची मागणी ही केवळ एका प्रकारच्या संगीतावर बंदी घालण्याची नसून, ती आपल्या सांस्कृतिक मूल्यांचे रक्षण करण्याची आणि ध्वनिप्रदूषणासारख्या गंभीर समस्यांवर उपाय शोधण्याची मागणी आहे. यावर योग्य तोडगा काढल्यास, उत्सव अधिक शिस्तबद्ध आणि सुरक्षित होतील.
Follow Us On
Instagram :
https://www.instagram.com/policernews
X Account :
Read Also
पुणे कोयता गँग: आयटी कर्मचाऱ्यावर हल्ला, शहराची सुरक्षितता धोक्यात
