महाराष्ट्रातील बीड (Beed) जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील मंगरूळ गावचा आतिश तोडकर (Atish Todkar) याने आपल्या वडिलांच्या त्यागाला सुवर्णपदकाने सलाम केला आहे. कुटुंबाची हलाखीची आर्थिक परिस्थिती असूनही, मुलाला पैलवान (Wrestler) बनवण्यासाठी वडिलांनी चक्क आपली ५ एकर वडिलोपार्जित जमीन विकली. वडिलांच्या या प्रचंड त्यागाची परतफेड आतिशने नुकत्याच दिल्लीत (Delhi) पार पडलेल्या राष्ट्रीय कुस्ती स्पर्धेत (National Wrestling Championship) सुवर्णपदक (Gold Medal) जिंकून केली आहे. आतिशचा हा प्रवास ग्रामीण भागातील युवकांसाठी एक मोठी प्रेरणा ठरला आहे आणि यामुळे बीड कुस्ती सुवर्ण (Beed Kusti Suvarna) या खेळाची गौरवशाली परंपरा जिवंत राहिली आहे.
१. त्यागातून साकारले पैलवानाचे स्वप्न (The Dream of a Wrestler Born from Sacrifice)
आतिशचे वडील सुनील तोडकर यांची परिस्थिती अत्यंत सामान्य आणि हलाखीची होती. तरीही, त्यांनी आपल्या घरात कुस्तीची वडिलोपार्जित परंपरा जपण्याचा आणि मुलाला एक यशस्वी पैलवान बनवण्याचा ध्यास घेतला. कुस्तीच्या खेळात योग्य आहार (Diet) आणि प्रशिक्षण किती महत्त्वाचे आहे, याची त्यांना जाणीव होती.
आर्थिक संघर्ष: मुलाच्या खुराकासाठी (Nutritional Needs) येणारा मोठा खर्च, कर्ज आणि उधारीमुळे त्यांनी कंबर कसली. मुलाच्या भविष्यासाठी त्यांनी सर्वात मोठा त्याग केला आणि आपल्या कुटुंबाच्या उपजीविकेचे साधन असलेली पाच एकर शेती विकण्याचा अत्यंत कठीण निर्णय घेतला.
प्रशिक्षणाची वाट: आतिश दहा वर्षांचा असल्यापासूनच त्याने वडील आणि चुलत्यांसोबत तालमीत सराव सुरू केला. त्याची क्षमता आणि जिद्द पाहून त्याला उच्च प्रशिक्षणासाठी पाठवण्यात आले.
आळंदी: सुरुवातीला प्रा. दिनेश गुंड यांच्या मार्गदर्शनाखाली आळंदी (Alandi) येथे प्रशिक्षण.
दिल्ली: त्यानंतर, त्याला दिल्लीतील वीरेंद्र स्पोर्ट्स अकादमी येथे तब्बल १० वर्षे प्रशिक्षणासाठी ठेवण्यात आले.
वडिलांनी केलेला त्याग आणि आतिशची कठोर मेहनत, या दोन्हींच्या जोरावर या युवकाने राष्ट्रीय स्तरावर यश मिळवण्यास सुरुवात केली.
२. राष्ट्रीय स्पर्धेत ‘सुवर्ण’ कामगिरी (बीड कुस्ती सुवर्ण – National Level Victory)
आतिश तोडकरच्या मेहनतीचे फळ त्याला नुकत्याच मिळालेल्या यशातून मिळाले. दिल्लीत पार पडलेल्या ऑल इंडिया इंटर रेल्वे चॅम्पियनशिप (All India Inter Railway Championship) स्पर्धेमध्ये त्याने चमकदार कामगिरी केली.
स्पर्धेचा तपशील: आतिशने ६१ किलो फ्री स्टाईल (Free Style) वजन गटात सहभाग घेतला. अत्यंत चुरशीच्या लढतीत त्याने ५-८ गुणांकनांनी बाजी मारत सुवर्णपदक जिंकले.
आतिशची एकूण कामगिरी:
राष्ट्रीय सहभाग: आतिशने आतापर्यंत १९ वेळा राष्ट्रीय (National) स्तरावर कुस्ती स्पर्धेत सहभाग घेतला आहे.
पदकांची संख्या: त्याने ४ वेळा सुवर्ण (Gold), ३ वेळा रौप्य (Silver) आणि ४ वेळा कांस्य (Bronze) पदक जिंकले आहे.
खेळाचे वैशिष्ट्य: कुस्तीतील त्याचा ‘पट डाव’ (Pat Daav) हे त्याचे खास वैशिष्ट्य मानले जाते, ज्यामुळे त्याने अनेक मोठ्या कुस्त्यांमध्ये प्रतिस्पर्धकांवर मात केली आहे.
वडिलांनी विकलेल्या शेतीचा मोबदला आतिशने आपल्या यशाने भरभरून दिला आहे. त्याची ही बीड कुस्ती सुवर्ण कामगिरी मराठवाड्याच्या कुस्ती परंपरेला नवी ऊर्जा देणारी आहे.
३. वडिलांचे अंतिम ध्येय आणि सामाजिक महत्त्व (Father’s Ultimate Goal and Social Significance)
आतिशच्या यशाने वडील सुनील तोडकर यांचा आनंद गगनात मावेनासा झाला आहे. त्यांचे डोळे समाधानाने भरले असले तरी, त्यांचे अंतिम ध्येय अजूनही बाकी आहे.
अंतिम स्वप्न: सुनील तोडकर यांचे आता अंतिम ध्येय हे ‘आतिशला ऑलिम्पिक स्पर्धेत खेळताना पाहणे’ (Seeing Atish Compete in the Olympics) हे आहे. ऑलिम्पिकमध्ये देशासाठी पदक मिळवण्याचे त्यांचे स्वप्न आहे.
ग्रामीण खेळाची परंपरा: ही कहाणी केवळ एका पैलवानाच्या यशाची नाही, तर ग्रामीण भागातील कुस्तीसारख्या रांगड्या खेळाची परंपरा आणि ती टिकवण्यासाठी पालक करत असलेला त्याग दर्शवते. आजही अनेक गरीब कुटुंबांतील मुले अपार मेहनत घेऊन खेळाच्या माध्यमातून स्वतःचे भविष्य घडवत आहेत.
प्रोत्साहनाची गरज: आतिशसारख्या पैलवानांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चमकण्यासाठी सरकारी आणि सामाजिक स्तरावर अधिक आर्थिक पाठबळ (Financial Support) आणि योग्य प्रशिक्षणाची गरज आहे.
आतिश तोडकरच्या या संघर्षमय आणि यशस्वी प्रवासाने हे सिद्ध केले आहे की, कठोर परिश्रम, जिद्द आणि कुटुंबाचा त्याग याच्या जोरावर कोणतीही अडचण मोठी नसते.
४. मराठवाड्याची माती आणि कुस्तीची परंपरा (Marthwada’s Soil and Wrestling Tradition)
आतिश तोडकर हा मराठवाडा विभागातील बीड जिल्ह्यातील एक तरुण. हा प्रदेश नेहमीच दुष्काळ (Drought) आणि शेतीवरील संकटांसाठी ओळखला जातो. अशा मातीत जन्मलेल्या अनेक पैलवानांनी कठोर परिश्रम आणि जिद्दीच्या जोरावर कुस्तीच्या क्षेत्रात आपले नाव कमावले आहे.
जिद्दीची भूमी: बीड, सोलापूर, सातारा यांसारख्या जिल्ह्यांमध्ये कुस्ती केवळ एक खेळ नाही, तर ती एक सांस्कृतिक परंपरा आणि आत्मसन्मानाचे प्रतीक आहे. येथील तालमी आणि आखाडे अनेक पिढ्यांसाठी प्रेरणास्रोत ठरले आहेत.
आर्थिक संकट आणि जिद्द: शेती विकून किंवा कर्ज काढून मुलांना कुस्तीचे शिक्षण देणारे सुनील तोडकर हे काही पहिले नाहीत. या भागातील अनेक पालक आपल्या मुलाला “कुस्तीचा घास” मिळावा म्हणून मोठा त्याग करतात. या त्यागामुळेच आतिशसारखे पैलवान हलाखीच्या परिस्थितीतही मोठ्या स्पर्धांमध्ये सुवर्णपदकाची कमाई करतात. आतिशचे यश हे मराठवाड्याच्या मातीतील अंगभूत जिद्दीचे उदाहरण आहे. बीड कुस्ती सुवर्ण पदकाने या मातीचे नाव पुन्हा राष्ट्रीय नकाशावर चमकवले आहे.
५. सरकारच्या आणि समाजाच्या अपेक्षा (Expectations from Government and Society)
आतिशने आपल्या यशाने कुटुंबाचा आणि जिल्ह्याचा मान वाढवला असला तरी, ऑलिम्पिकमधील अंतिम ध्येय गाठण्यासाठी त्याला मोठ्या मदतीची आवश्यकता आहे.
आर्थिक आणि वैद्यकीय पाठबळ: आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तयारी करण्यासाठी सर्वोत्तम दर्जाचे प्रशिक्षण, आहार आणि वैद्यकीय सुविधांची गरज असते. सध्याच्या घडीला आतिशला अधिक चांगल्या सुविधांची आवश्यकता आहे, ज्यासाठी कुटुंबाकडे आता कोणतेही आर्थिक साधन राहिलेले नाही. सरकारने विशेष शिष्यवृत्ती (Special Scholarship) किंवा क्रीडा कोट्यातून त्याला तातडीने मदत करावी, अशी अपेक्षा आहे.
प्रशिक्षणाची सोय: दिल्लीतील अकादमीमध्ये चांगले प्रशिक्षण मिळाले असले तरी, ऑलिम्पिकच्या तयारीसाठी परदेशी प्रशिक्षक (Foreign Coaches) आणि आंतरराष्ट्रीय स्तराच्या सुविधा मिळणे गरजेचे आहे. महाराष्ट्र शासनाने तसेच स्थानिक राजकीय नेत्यांनी आणि उद्योजकांनी पुढे येऊन आतिशला हे पाठबळ द्यावे.
सामाजिक सन्मान: कुस्तीसारख्या पारंपरिक खेळाला प्रोत्साहन देण्यासाठी आतिशच्या यशाचा सार्वजनिक सन्मान (Public Honour) करणे आणि त्याच्या कथा अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोहोचवणे गरजेचे आहे. यामुळे इतर गरीब आणि होतकरू खेळाडूंनाही प्रेरणा मिळेल.
आतिश तोडकरची ही कहाणी केवळ एक विजयगाथा नसून, ग्रामीण भागातील खेळाडूंच्या संघर्षाची गाथा आहे. वडील सुनील तोडकर यांनी आपल्या मुलाच्या स्वप्नांसाठी ५ एकर जमीन विकण्याचा जो त्याग केला, तो त्याग बीड कुस्ती सुवर्ण पदकाच्या रूपाने सार्थ ठरला असला तरी, ऑलिम्पिकमधील पदकापर्यंत पोहोचण्यासाठी हा संघर्ष अजूनही सुरूच आहे. शासनाच्या एका योग्य मदतीने हा संघर्ष लवकरच यशस्वी प्रवासात बदलू शकतो.
Follow Us On
Instagram :
https://www.instagram.com/policernews
X Account :
Read Also

