नवी दिल्ली/मुंबई: भारतीय स्मार्टफोन बाजारपेठेत गेल्या अनेक दशकांपासून स्वस्त आणि बजेटमधील अँड्रॉइड फोन्सचे वर्चस्व राहिले आहे. मात्र, २०२५ या वर्षाने भारतीय ग्राहकांच्या मानसिकतेत झालेला एक मोठा बदल अधोरेखित केला आहे. जगातील सर्वात मौल्यवान टेक कंपनी ‘ऍपल’ने (Apple) भारतात आपला आतापर्यंतचा सर्वात मोठा विक्रम प्रस्थापित केला आहे. २०२५ मध्ये ऍपलच्या आयफोन १६ (iPhone 16) या मॉडेलची तब्बल ५६ लाख युनिट्सची विक्री झाली असून, या महागड्या फोनने स्वस्त अँड्रॉइड स्मार्टफोन्सनाही मागे टाकले आहे.
भारतीय बाजारपेठेत मोठा उलटफेर
साधारणपणे भारतीय बाजारपेठ ही ‘किंमत-संवेदनशील’ (Price Sensitive) मानली जाते. येथे १० ते २० हजार रुपयांच्या रेंजमधील फोन सर्वाधिक विकले जातात. परंतु, ‘काउंटरपॉईंट रिसर्च’ (Counterpoint Research) आणि ‘आयडीसी’ (IDC) सारख्या नामांकित रिसर्च संस्थांच्या ताज्या अहवालानुसार, २०२५ मध्ये आयफोन १६ हा भारतातील सर्वाधिक विक्री होणारा स्मार्टफोन ठरला आहे.
विशेष म्हणजे, विवो (Vivo) सारख्या कंपन्यांचे ४७ लाखांच्या आसपास विकले जाणारे बजेट फोन्सही आयफोन १६ च्या लोकप्रियतेसमोर फिके पडले आहेत. आयफोन १६ ची किंमत विवोच्या बजेट फोनपेक्षा ३ ते ४ पटीने जास्त असूनही भारतीयांनी आयफोनलाच सर्वाधिक पसंती दिली आहे. हे चित्र भारतीय अर्थव्यवस्थेतील ‘प्रीमियमायझेशन’ (Premiumization) कल स्पष्टपणे दर्शवते.
महागडा असूनही का झाली इतकी विक्री?
आयफोन १६ महाग असूनही भारतीयांनी तो का खरेदी केला, यामागे काही महत्त्वाची कारणे आहेत:
१. फायनान्सिंग आणि ईएमआय पर्याय: आजकाल आयफोन खरेदी करणे अधिक सुलभ झाले आहे. नो-कॉस्ट ईएमआय (No-cost EMI), सुलभ हप्ते आणि ‘बाय नाऊ पे लेटर’ यांसारख्या योजनांमुळे सामान्य नोकरदार वर्गालाही आयफोन खरेदी करणे शक्य झाले आहे.
२. ऍपल इंटेलिजन्स (Apple Intelligence): आयफोन १६ मध्ये देण्यात आलेले प्रगत एआय (AI) फीचर्स ग्राहकांसाठी मोठे आकर्षण ठरले आहेत. दैनंदिन कामात एआयची मदत आणि सुधारित सिरी (Siri) मुळे ग्राहकांनी या नवीन तंत्रज्ञानासाठी जादा पैसे मोजण्याची तयारी दर्शवली.
३. ‘मेड इन इंडिया’ फॅक्टर: ऍपलने आता भारतातच आपल्या लेटेस्ट मॉडेल्सचे उत्पादन सुरू केले आहे. भारत सरकारच्या पीएलआय (PLI) योजनेअंतर्गत ऍपलचे उत्पादन भारतात वाढल्यामुळे पुरवठा साखळी मजबूत झाली आणि सणासुदीच्या काळात मोठ्या प्रमाणात साठा उपलब्ध राहिला.
४. ब्रँड व्हॅल्यू आणि स्टेटस सिम्बॉल: भारतात विशेषतः तरुण पिढीमध्ये आयफोन हा केवळ एक फोन नसून तो एक स्टेटस सिम्बॉल बनला आहे. सोशल मीडियाचा वाढता वापर आणि इंस्टाग्राम रील मेकिंगसाठी दर्जेदार कॅमेरा यामुळे आयफोनची मागणी सतत वाढत आहे.
विक्रीचे आकडे आणि तुलनात्मक विश्लेषण
२०२५ च्या पहिल्या ११ महिन्यांच्या आकडेवारीनुसार, आयफोन १६ ने केवळ प्रीमियम सेगमेंटमध्येच नव्हे, तर एकूण स्मार्टफोन मार्केटमध्ये आपले स्थान निर्माण केले आहे. विवो Y29 5G सारखा लोकप्रिय बजेट फोन, ज्याची विक्री ४७ लाख युनिट्स झाली, त्यालाही आयफोन १६ ने (५६ लाख युनिट्स) मागे टाकले.
ऍपलच्या एकूण महसुलातही भारताचा वाटा लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. ऍपल इंडियाने आर्थिक वर्ष २०२४-२५ मध्ये कार्यान्वयन महसुलात १९% वाढ नोंदवून ७९,०६०.५ कोटी रुपयांचा टप्पा गाठला आहे. कंपनीचा निव्वळ नफा १६% ने वाढून ३,१९६ कोटी रुपये झाला आहे. भारतातून आयफोनची निर्यात देखील ७६% ने वाढली असून, ती १.५० लाख कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे.
सणासुदीच्या सेलचा मोठा वाटा
२०२५ च्या तिसऱ्या तिमाहीत (Q3 2025) ऍपलने ५० लाख युनिट्सची शिपमेंट करून इतिहास घडवला. यामध्ये फ्लिपकार्टचा ‘बिग बिलियन डेज’ आणि ॲमेझॉनचा ‘ग्रेट इंडियन फेस्टिव्हल’ यांचा मोठा वाटा आहे. सेल दरम्यान आयफोन १६ वर बँकांकडून मिळणारे डिस्काउंट आणि जुना फोन एक्सचेंज केल्यावर मिळणारी चांगली किंमत यामुळे ग्राहकांनी या मॉडेलवर अक्षरशः उड्या घेतल्या.
ऍपलचे सीईओ टिम कूक (Tim Cook) यांनीही भारतीय बाजारपेठेचे कौतुक केले आहे. त्यांच्या मते, भारत हा ऍपलसाठी एक प्रमुख वाढीचा केंद्रबिंदू ठरत आहे. मुंबई आणि दिल्लीत उघडलेली फ्लॅगशिप स्टोअर्स देखील ग्राहकांना आकर्षित करण्यात यशस्वी ठरली आहेत.
भविष्यातील वाटचाल
भारतात प्रीमियम स्मार्टफोन्सचा बाजार २०२५ मध्ये ४३.३% ने वाढला आहे. यामध्ये ऍपलच्या आयफोन १६, आयफोन १५ आणि नवीन आयफोन १७ सिरीजचे वर्चस्व आहे. आगामी काळात ऍपल भारतात आणखी नवीन स्टोअर्स उघडण्याच्या तयारीत आहे, ज्यामुळे टियर-२ आणि टियर-३ शहरांमध्येही आयफोनची विक्री वाढण्याची शक्यता आहे.
अँड्रॉइड कंपन्यांसाठी हे एक मोठे आव्हान आहे. स्वस्त फोन विकण्याऐवजी आता कंपन्यांना प्रीमियम फीचर्स आणि उत्तम अनुभव देण्यावर भर द्यावा लागणार आहे. ऍपलने हे सिद्ध केले आहे की, जर उत्पादन दर्जेदार असेल आणि खरेदीसाठी सुलभ आर्थिक पर्याय उपलब्ध असतील, तर भारतीय ग्राहक किंमत कितीही असली तरी चांगल्या तंत्रज्ञानासाठी पैसे मोजण्यास तयार आहेत.
Follow Us On
Read Also
