नवी दिल्ली: भारतीय रेल्वे आणि दळणवळण क्षेत्रातील एक ऐतिहासिक मैलाचा दगड गाठण्यासाठी देश सज्ज झाला आहे. भारताची पहिली बुलेट ट्रेन १५ ऑगस्ट २०२७ रोजी अधिकृतपणे सुरू होणार असल्याची घोषणा करण्यात आली आहे. मुंबई ते अहमदाबाद या ५०८ किलोमीटर लांबीच्या हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉरचे काम युद्धपातळीवर सुरू असून, भारतीय स्वातंत्र्याच्या अमृत काळानंतरचा हा एक मोठा प्रकल्प ठरणार आहे.
प्रकल्पाची पार्श्वभूमी आणि महत्त्व
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या स्वप्नातील हा प्रकल्प नॅशनल हाय-स्पीड रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेड (NHSRCL) द्वारे राबवला जात आहे. जपानच्या ‘शिन्कान्सेन’ तंत्रज्ञानावर आधारित ही ट्रेन ताशी ३२० किमी वेगाने धावेल. सध्या मुंबई ते अहमदाबाद प्रवासासाठी ६ ते ७ तास लागतात, मात्र बुलेट ट्रेनमुळे हे अंतर अवघ्या २ ते ३ तासांत पूर्ण करणे शक्य होणार आहे.
मुंबई-अहमदाबाद हाय-स्पीड रेल्वे मार्गावर एकूण १२ स्थानके असतील. यात महाराष्ट्रातील मुंबई (बीकेसी), ठाणे, विरार आणि बोईसर या स्थानकांचा समावेश आहे. तर गुजरातमध्ये वापी, बिलीमोरा, सुरत, भरूच, बडोदा, आणंद, अहमदाबाद आणि साबरमती ही स्थानके असतील. यातील बहुतांश मार्ग हा उन्नत (Elevated) असेल, तर मुंबईतील काही भाग जमिनीखालून (Underground) जाणार आहे.
बांधकामाची सद्यस्थिती
नॅशनल हाय-स्पीड रेल्वे कॉर्पोरेशनने दिलेल्या माहितीनुसार, गुजरातमधील पुलांचे आणि पिलरचे काम ९० टक्क्यांहून अधिक पूर्ण झाले आहे. महाराष्ट्रातही जमीन अधिग्रहणाच्या अडचणी दूर झाल्या असून वांद्रे-कुर्ला संकुल (BKC) येथील टर्मिनलचे काम वेगाने सुरू आहे. विशेष म्हणजे, समुद्राखालून जाणारा ७ किमीचा बोगदा हे या प्रकल्पाचे मुख्य आकर्षण असणार आहे, ज्याचे उत्खनन अत्याधुनिक मशीन्सद्वारे केले जात आहे.
प्रवाशांसाठी अत्याधुनिक सुविधा
बुलेट ट्रेनमध्ये प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी आणि सोयीसाठी जागतिक दर्जाच्या सुविधा असतील. यात स्वयंचलित दरवाजे, फिरणाऱ्या खुर्च्या, आपत्कालीन मदतीसाठी विशेष यंत्रणा आणि प्रवाशांच्या आरामासाठी ‘एरोडायनॅमिक’ डिझाइनचा वापर करण्यात आला आहे. ही ट्रेन केवळ वेगवान नसून ती पर्यावरणपूरक देखील असेल, ज्यामुळे कार्बन उत्सर्जन कमी होण्यास मदत होईल.
आर्थिक आणि औद्योगिक विकास
या प्रकल्पामुळे केवळ प्रवासाचा वेळच वाचणार नाही, तर या दोन शहरांमधील व्यापार आणि उद्योगाला मोठी चालना मिळणार आहे. मार्गावरील स्थानकांचा विकास ‘स्मार्ट सिटी’च्या धर्तीवर केला जात आहे, ज्यामुळे स्थानिक रोजगारात मोठी वाढ अपेक्षित आहे. या प्रकल्पासाठी हजारो अभियंते आणि कामगार अहोरात्र कष्ट करत आहेत.
भविष्यातील योजना
मुंबई-अहमदाबाद हा पहिला टप्पा यशस्वी झाल्यानंतर, भारत सरकार दिल्ली-वाराणसी, मुंबई-नागपूर आणि चेन्नई-म्हैसूर यांसारख्या इतर मार्गांवरही बुलेट ट्रेन सुरू करण्याचा विचार करत आहे. १५ ऑगस्ट २०२७ ही तारीख भारतीय रेल्वेच्या इतिहासात सुवर्ण अक्षरांनी लिहिली जाईल, कारण त्या दिवशी भारत जगातील निवडक ‘हाय-स्पीड रेल’ क्लबमध्ये सामील होईल.
निष्कर्ष
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्प हा केवळ तांत्रिक प्रगतीचा नमुना नसून तो भारताच्या बदलत्या प्रतिमेचे प्रतीक आहे. २०२७ मध्ये जेव्हा ही ट्रेन धावेल, तेव्हा ती भारताच्या पायाभूत सुविधांच्या विकासाला एक नवी दिशा देईल. प्रवाशांची प्रतीक्षा आता संपत आली असून, लवकरच ताशी ३२० किमी वेगाने प्रवास करण्याचे स्वप्न प्रत्यक्षात उतरणार आहे.
Follow Us On
Read Also
