माद्रिद (स्पेन): युरोपातील सर्वात सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या स्पेनच्या हाय-स्पीड रेल्वे नेटवर्कला रविवारी संध्याकाळी एका भीषण अपघाताने हादरवून सोडले. दक्षिण स्पेनमधील कोर्डोबा प्रांतातील अडा मुझ (Adamuz) जवळ दोन हाय-स्पीड ट्रेनची एकमेकांना जोरदार धडक बसली. या भीषण अपघातात आतापर्यंत २१ प्रवाशांचा मृत्यू झाला असून मृतांचा आकडा वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. या दुर्घटनेत २४५ हून अधिक प्रवासी जखमी झाले असून त्यापैकी अनेकांची प्रकृती चिंताजनक आहे.
ही दुर्घटना रविवारी स्थानिक वेळेनुसार सायंकाळी ६:४० च्या सुमारास घडली. प्राथमिक माहितीनुसार, मालागा (Malaga) हून माद्रिदकडे जाणारी खाजगी कंपनी ‘इरिओ’ (Iryo) ची हाय-स्पीड ट्रेन अचानक रुळावरून घसरली. ट्रेनचा वेग इतका प्रचंड होता की, घसरल्यानंतर ही ट्रेन शेजारच्या ट्रॅकवर गेली. त्याच वेळी माद्रिदहून हुएलवा (Huelva) कडे जाणारी ‘रेनफे’ (Renfe) कंपनीची दुसरी हाय-स्पीड ट्रेन समोरून येत होती. या दोन्ही ट्रेनमध्ये भीषण टक्कर झाली.
प्रत्यक्षदर्शींनी दिलेल्या माहितीनुसार, हा आवाज एखाद्या मोठ्या स्फोटासारखा होता. धडकेमुळे दोन्ही रेल्वेचे अनेक डबे रुळावरून फेकून दिले गेले आणि काही डबे खोल दरीत कोसळले. या अपघातात रेनफे ट्रेनच्या चालकाचा जागीच मृत्यू झाला आहे.
अपघात झालेला परिसर दुर्गम आणि डोंगराळ असल्याने मदतकार्यात सुरुवातीला अडचणी आल्या. मात्र, स्थानिक नागरिक आणि प्रशासनाने तत्काळ धाव घेत मदतकार्य सुरू केले. सोशल मीडियावर समोर आलेल्या व्हिडिओंमध्ये प्रवासी रेल्वेच्या खिडक्यांचे तावदान तोडून बाहेर पडताना दिसत आहेत. “आम्हाला भूकंपासारखा धक्का बसला आणि सर्वत्र अंधार झाला. लोक रडत होते आणि मदतीसाठी ओरडत होते,” अशी थरारक प्रतिक्रिया एका वाचलेल्या प्रवाशाने दिली.
स्पेनच्या लष्करी आपत्कालीन युनिटला (UME) पाचारण करण्यात आले असून, रात्रभर शोधमोहीम राबवण्यात आली. जखमींना जवळच्या सहा वेगवेगळ्या रुग्णालयांत दाखल करण्यात आले आहे. यापैकी १५ प्रवाशांची प्रकृती अत्यंत गंभीर असून त्यांना अतिदक्षता विभागात ठेवण्यात आले आहे.
स्पेनचे वाहतूक मंत्री ऑस्कर पुएन्टे यांनी या घटनेला ‘अत्यंत विचित्र आणि दुर्दैवी’ म्हटले आहे. त्यांच्या मते, ज्या ठिकाणी हा अपघात झाला, तो ट्रॅक अगदी सरळ आहे आणि गेल्याच वर्षी मे महिन्यात त्याचे नूतनीकरण करण्यात आले होते. तसेच, अपघातात सहभागी असलेली इरिओ ट्रेन अवघ्या चार वर्षे जुनी होती. अशा परिस्थितीत इतका मोठा अपघात होणे तांत्रिक बिघाड की मानवी चूक, याचा तपास करण्यासाठी उच्चस्तरीय समिती स्थापन करण्यात आली आहे.
स्पेनचे पंतप्रधान पेड्रो सांचेझ यांनी या दुर्घटनेबद्दल तीव्र दुःख व्यक्त केले आहे. त्यांनी ‘एक्स’ (पूर्वीचे ट्विटर) वर पोस्ट करत म्हटले की, “आजची रात्र आपल्या देशासाठी अत्यंत वेदनादायी आहे. पीडित कुटुंबांच्या दुःखात मी सहभागी आहे.” स्पेनच्या राजघराण्यानेही मृतांना श्रद्धांजली वाहिली असून जखमींच्या लवकर बरे होण्यासाठी प्रार्थना केली आहे.
स्पेनमध्ये हाय-स्पीड रेल्वे हे प्रवासाचे सर्वात सुरक्षित आणि लोकप्रिय साधन मानले जाते. या नेटवर्कवर युरोपातील सर्वात आधुनिक सुरक्षा यंत्रणा कार्यान्वित आहे. मात्र, या अपघाताने रेल्वे सुरक्षेवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. यापूर्वी २०१३ मध्ये स्पेनमध्ये ‘सॅंटियागो डी कंपोस्टेला’ (Santiago de Compostela) येथे एक मोठा रेल्वे अपघात झाला होता, ज्यात ८० लोकांचा बळी गेला होता. तेव्हापासून रेल्वे सुरक्षेसाठी कठोर पावले उचलली गेली होती, पण अडा मुझ येथील या घटनेने पुन्हा एकदा जुन्या आठवणी ताज्या केल्या आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, हाय-स्पीड ट्रेनमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या ‘ऑटोमॅटिक ट्रेन प्रोटेक्शन’ (ATP) यंत्रणेने अशा वेळी काम करणे अपेक्षित असते. जर एक ट्रेन रुळावरून घसरून दुसऱ्या ट्रॅकवर आली असेल, तर सिग्नलिंग यंत्रणेने समोरून येणाऱ्या ट्रेनला आपोआप थांबवायला हवे होते. ही यंत्रणा का अपयशी ठरली, याचा शोध घेणे आता रेल्वे प्रशासनासमोर मोठे आव्हान आहे.
युरोपातील प्रगत तंत्रज्ञान असलेल्या देशात जर इतका मोठा रेल्वे अपघात होऊ शकतो, तर भारतासारख्या वेगाने प्रगत होणाऱ्या देशात ‘वंदे भारत’ आणि प्रस्तावित ‘बुलेट ट्रेन’ सारख्या प्रकल्पांच्या सुरक्षेबाबत आपण किती सतर्क राहणे गरजेचे आहे?रेल्वे अपघात हे केवळ तांत्रिक बिघाड नसून ते शेकडो कुटुंबांना उद्ध्वस्त करणारे सामाजिक संकट असते. स्पेन सरकार आता या प्रकरणाची चौकशी करून कोणाला दोषी ठरवते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. मात्र, तोपर्यंत रेल्वे प्रवासाच्या सुरक्षिततेवर जगभरात प्रश्नचिन्ह कायम राहील.
तुमच्या मते, रेल्वे प्रवासातील वाढता वेग आणि सुरक्षा यांचा समतोल राखण्यासाठी कोणत्या तांत्रिक सुधारणा प्राधान्याने केल्या पाहिजेत? तुमच्या प्रतिक्रिया कमेंट्समध्ये नक्की कळवा.
Follow Us On
Read Also
