केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी लोकसभेत ‘आरोग्य सुरक्षेपासून राष्ट्रीय सुरक्षा उपकर विधेयक, २०२५’ सादर केले आहे. या विधेयकानुसार, पान मसाला, गुटखा आणि इतर अधिसूचित हानिकारक उत्पादनांवर नवीन उपकर लागू करण्यात येणार आहे. या उपकराचा उद्देश देशाच्या राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या खर्चासाठी कायमस्वरूपी निधीचा स्रोत उपलब्ध करणे आहे.
पान मसाल्यावर आतापर्यंत विक्री-आधारित जीएसटी आणि क्षतिपूर्ती उपकर लागत होता. नवीन विधेयकानुसार, पान मसाला बनवणाऱ्या मशीनच्या उत्पादन क्षमतेवर आधारित मासिक उपकर लावला जाईल. यामुळे कंपन्यांना उत्पादन लपवून करचोरी करणे कठीण होईल आणि महसूल गळती थांबेल. पान मसाल्यावर ४०% जीएसटी आणि या नवीन उपकराची एकत्रित रक्कम पूर्वीच्या कराइतकीच राहील.
सिगारेट आणि तंबाखू उत्पादनांवर बदल
सिगारेट, सिगार, च्युईंग तंबाखू आणि हुक्का यांसारख्या तंबाखू उत्पादनांवरील क्षतिपूर्ती उपकर रद्द करून, त्याची जागा आता वाढवलेल्या केंद्रीय उत्पादन शुल्काने घेतली आहे. सिगारेटच्या लांबीनुसार उत्पादन शुल्क लागू करण्याचा प्रस्ताव आहे. या बदलामुळे तंबाखू उत्पादनांवरील एकूण कर दर पूर्वीच्या स्तरावर राहील, ज्यामुळे ही उत्पादने सर्वसामान्यांना स्वस्त होणार नाहीत.
पार्श्वभूमी आणि घडामोडी
कारगिल युद्धाच्या वेळेस भारतीय सैन्याकडे युद्धसामग्रीची आणि शस्त्रास्त्रे मोठी कमतरता होती. १९९० च्या दशकाच्या सुरुवातीपासून संरक्षण बजेटमध्ये सातत्याने होणाऱ्या कपातीमुळे ही परिस्थिती ओढवली होती. सैन्याकडे अधिकृतपणे मंजूर असलेल्या गरजेच्या तुलनेत केवळ ७० ते ८० टक्केच शस्त्रास्त्रे, दारूगोळा आणि उपकरणे उपलब्ध होती. यामुळे युद्धाच्या तयारीवर कारवाई करण्यावर थेट परिणाम झाला होता. या परिस्थिती पुन्हा ओढवू नये म्हणून या कराचा पैसा देशाच्या सुरक्षेवर, सैन्याला सक्षम करण्यासाठी वापरला जाणार असल्याचे निर्मला सीतारामन यांनी स्पष्ट केले.
तज्ज्ञांचे मत आणि सरकारी प्रतिक्रिया
तज्ज्ञांच्या मते, या नवीन करामुळे सिगारेट आणि पान मसाल्याच्या उत्पादनांचे दर वाढतील. यामुळे सर्वसामान्यांना या उत्पादनांचा वापर करणे महाग होईल. अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी स्पष्ट केले की, या कराचा पैसा देशाच्या सुरक्षेसाठी आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या खर्चासाठी वापरला जाईल.
भविष्यातील परिणाम आणि विश्लेषण
या नवीन करामुळे सिगारेट आणि पान मसाल्याचे दर वाढतील. यामुळे सर्वसामान्यांना या उत्पादनांचा वापर करणे महाग होईल. तसेच, या कराचा पैसा देशाच्या सुरक्षेसाठी आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या खर्चासाठी वापरला जाईल.
निष्कर्ष
सिगारेट आणि पान मसाल्यावर नवीन कर लागू करण्यात आला आहे. या कराचा पैसा देशाच्या सुरक्षेसाठी आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या खर्चासाठी वापरला जाईल. यामुळे सर्वसामान्यांना या उत्पादनांचा वापर करणे महाग होईल.
Follow Us On
Instagram :
X Account :
Read Also
