नवी दिल्ली: जागतिक राजकारणात आणि सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या भारत आणि जर्मनी या दोन बलाढ्य लोकशाही देशांनी आता दहशतवादाविरुद्धच्या लढाईत एकत्र येण्याचा निर्धार केला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि जर्मनीचे चान्सलर ओलाफ शोल्झ यांच्यात नुकतीच नवी दिल्ली येथे ७ व्या आंतर-सरकारी सल्लामसलत (IGC) अंतर्गत महत्त्वपूर्ण बैठक पार पडली. या बैठकीनंतर संयुक्त पत्रकार परिषदेत बोलताना पंतप्रधान मोदी यांनी दहशतवादाचा उल्लेख ‘मानवतेसाठी सर्वात मोठा धोका’ असा केला आणि हा धोका नष्ट करण्यासाठी दोन्ही देश कटिबद्ध असल्याचे स्पष्ट केले.
द्विपक्षीय संबंधांचे नवे पर्व
पंतप्रधान मोदी आणि चान्सलर शोल्झ यांच्यातील ही भेट केवळ औपचारिक नसून ती दोन्ही देशांमधील धोरणात्मक भागीदारीला नव्या उंचीवर नेणारी ठरली आहे. गेल्या काही वर्षांत भारत आणि जर्मनी यांच्यातील व्यापार, संरक्षण आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सहकार्य लक्षणीयरीत्या वाढले आहे. या बैठकीत दोन्ही नेत्यांनी संरक्षण, सुरक्षा, तंत्रज्ञान, कौशल्य विकास आणि हरित ऊर्जा यांसारख्या विविध क्षेत्रांवर सविस्तर चर्चा केली.
दहशतवादावर कठोर प्रहार
पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, “दहशतवाद आणि फुटीरतावाद या गोष्टी केवळ एका देशापुरत्या मर्यादित नसून त्या संपूर्ण जगासाठी चिंतेचा विषय आहेत. भारत आणि जर्मनी या दोन्ही देशांचे मत आहे की, दहशतवादाचा सामना करण्यासाठी जागतिक स्तरावर ठोस पावले उचलण्याची गरज आहे. सीमेपलीकडील दहशतवाद थांबवण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय समुदायाने एकत्र येणे आवश्यक आहे.” मोदींच्या या विधानाला जर्मनीनेही जोरदार पाठिंबा दर्शवला असून, दोन्ही देशांच्या गुप्तचर यंत्रणांमधील सहकार्य अधिक दृढ करण्यावर भर दिला आहे.
संरक्षण आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील भागीदारी
या भेटीदरम्यान संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्यावर विशेष भर देण्यात आला. भारताच्या ‘मेक इन इंडिया’ आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ मोहिमेत जर्मनीने महत्त्वाचे भागीदार म्हणून रस दाखवला आहे. विशेषतः पाणबुड्यांची निर्मिती आणि प्रगत लष्करी तंत्रज्ञान भारताला हस्तांतरित करण्याबाबत दोन्ही देशांमध्ये सकारात्मक चर्चा झाली. जर्मनीने नुकताच भारतासाठी ‘Focus on India’ नावाचा एक धोरणात्मक दस्तऐवज प्रसिद्ध केला आहे, जो दोन्ही देशांमधील वाढत्या विश्वासार्हतेचे प्रतीक मानला जातो.
आर्थिक संबंध आणि गुंतवणूक
जर्मनी हा युरोपमधील भारताचा सर्वात मोठा व्यापारी भागीदार आहे. भारतातील मोठ्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांमध्ये जर्मन कंपन्यांची गुंतवणूक वाढत आहे. चान्सलर शोल्झ यांनी भारतीय बाजारपेठेतील संधींचे स्वागत केले असून, विशेषतः सेमीकंडक्टर, हरित हायड्रोजन आणि अक्षय ऊर्जा क्षेत्रात गुंतवणूक वाढवण्याचे आश्वासन दिले आहे. दोन्ही नेत्यांनी भारत आणि युरोपियन युनियन दरम्यानच्या मुक्त व्यापार करारावर (FTA) लवकरात लवकर तोडगा काढण्याच्या गरजेवरही भर दिला.
हरित आणि शाश्वत विकास (Green Partnership)
हवामान बदलाच्या संकटाचा सामना करण्यासाठी भारत आणि जर्मनी यांनी ‘हरित आणि शाश्वत विकास भागीदारी’ (GSDP) अंतर्गत सहकार्य वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. हरित हायड्रोजनच्या उत्पादनात भारत हा जागतिक केंद्र बनण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे आणि यामध्ये जर्मनीचे तंत्रज्ञान भारतासाठी अत्यंत फायदेशीर ठरेल, असे मत व्यक्त करण्यात आले.
कौशल्य विकास आणि स्थलांतर
भारतातील तरुण आणि कुशल मनुष्यबळाचा जर्मनीला मोठा फायदा होऊ शकतो. दोन्ही देशांनी ‘मायग्रेशन आणि मोबिलिटी’ करारावर यापूर्वीच स्वाक्षरी केली आहे. या बैठकीत भारतीय विद्यार्थी आणि व्यावसायिकांना जर्मनीमध्ये रोजगाराच्या अधिक संधी उपलब्ध करून देण्यावर सविस्तर चर्चा झाली. यामुळे दोन्ही देशांमधील सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक देवाणघेवाण अधिक सुलभ होईल.
जागतिक शांतता आणि स्थिरता
युक्रेन-रशिया संघर्ष आणि पश्चिम आशियातील तणावपूर्ण परिस्थितीवरही दोन्ही नेत्यांनी चिंता व्यक्त केली. पंतप्रधान मोदींनी पुनरुच्चार केला की, “हे युग युद्धाचे नाही.” वाद सोडवण्यासाठी संवाद आणि मुत्सद्देगिरी हाच एकमेव मार्ग असल्याचे त्यांनी सांगितले. जागतिक शांततेसाठी भारत आणि जर्मनी यांसारख्या देशांनी एकत्र काम करणे आजच्या काळाची गरज असल्याचे चान्सलर शोल्झ यांनी नमूद केले.
निष्कर्ष
पंतप्रधान मोदी आणि चान्सलर ओलाफ शोल्झ यांची ही भेट भारत-जर्मनी संबंधांना एक नवी दिशा देणारी ठरली आहे. दहशतवादाचा एकत्रित सामना करण्यापासून ते आर्थिक विकासापर्यंतच्या सर्वच आघाड्यांवर दोन्ही देशांनी दाखवलेली एकजूट जागतिक राजकारणात भारताचे वाढते महत्त्व अधोरेखित करते. ही भागीदारी केवळ दोन देशांच्या हिताची नसून ती जागतिक स्थिरता आणि प्रगतीसाठी महत्त्वाची आहे.
Follow Us On
Read Also
