वॉशिंग्टन/तेहरान: इराणमध्ये गेल्या दोन आठवड्यांपासून सुरू असलेल्या सरकारविरोधी आंदोलनांनी आता युद्धाचे स्वरूप धारण केले आहे. वाढती महागाई, बेरोजगारी आणि धार्मिक सत्तेच्या जाचाला कंटाळलेला इराणी नागरिक आता रस्त्यावर उतरला असून, हे आंदोलन चिरडण्यासाठी इराणच्या सुरक्षा दलांनी अमानुष बळाचा वापर सुरू केला आहे. मानवाधिकार संघटनांच्या ताज्या अहवालानुसार, या हिंसाचारात आतापर्यंत ६४६ लोकांचा मृत्यू झाला असून १०,६०० हून अधिक नागरिकांना अटक करण्यात आली आहे. या भीषण परिस्थितीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी तीव्र संताप व्यक्त करत इराणला ‘भीषण परिणामांना’ सामोरे जाण्याचा इशारा दिला आहे.
ह्युमन राइट्स अॅक्टिव्हिस्ट न्यूज एजन्सी (HRANA) कडून मिळालेल्या माहितीनुसार, इराणच्या विविध शहरांमध्ये सुरक्षा दलांनी आंदोलकांवर थेट गोळीबार केला आहे. मृतांमध्ये केवळ आंदोलकच नाहीत, तर १३४ सुरक्षा रक्षकांचाही समावेश आहे. विशेषतः तेहरान, मशहद आणि शिराज या शहरांमध्ये परिस्थिती अत्यंत स्फोटक आहे. रात्रीच्या वेळी रस्ते निर्मनुष्य होत असून, ठिकठिकाणी जळालेल्या गाड्या आणि धुराचे लोट पाहायला मिळत आहेत. आंदोलकांनी अनेक सरकारी इमारती आणि लष्करी तळांवर ताबा मिळवण्याचा प्रयत्न केल्याचे वृत्त आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांचा ‘रेड अलर्ट’; लष्करी कारवाईचे संकेत
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एअर फोर्स वनमधून पत्रकारांशी बोलताना इराणला स्पष्ट शब्दात बजावले आहे. ट्रम्प म्हणाले, “इराणमध्ये जे काही सुरू आहे ते अत्यंत भयानक आहे. तिथला नागरिक स्वातंत्र्यासाठी आसुसलेला आहे आणि अमेरिका त्यांच्या पाठीशी उभी आहे. जर इराणच्या नेत्यांनी स्वतःच्या लोकांवर गोळ्या चालवणे बंद केले नाही, तर आम्ही अशा ठिकाणी हल्ला करू जिथे त्यांना सर्वात जास्त वेदना होतील.” ट्रम्प यांनी इराणच्या लष्करी तळांवर आणि अण्वस्त्र प्रकल्पांवर हवाई हल्ले करण्याचे संकेत दिले आहेत.
२५ टक्के टॅरिफ आणि आर्थिक कोंडी
केवळ लष्करीच नव्हे, तर आर्थिक पातळीवरही ट्रम्प यांनी इराणची कोंडी करण्यास सुरुवात केली आहे. इराणसोबत व्यापार करणाऱ्या कोणत्याही देशावर २५ टक्के आयात शुल्क (Tariff) लावण्याची घोषणा त्यांनी केली आहे. यामुळे चीन आणि रशियासारख्या देशांवरही दबाव वाढला आहे. “इराणची अर्थव्यवस्था आधीच रसातळाला गेली आहे आणि आता आम्ही त्यांना अधिक एकाकी पाडणार आहोत,” असे ट्रम्प यांनी ठामपणे सांगितले आहे.
इंटरनेट बंदी आणि माहितीचा ब्लॅकआउट
इराण सरकारने संपूर्ण देशात इंटरनेट सेवा खंडित केली असून आंतरराष्ट्रीय फोन कॉल्सवरही बंदी घातली आहे. ८ जानेवारीपासून इराण जगापासून पूर्णपणे तुटला आहे. नेटब्लॉक्सच्या अहवालानुसार, इराणमधील इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी केवळ १ टक्क्यावर आली आहे. यामुळे तिथे नेमका किती नरसंहार सुरू आहे, याची नेमकी माहिती बाहेर येण्यास अडथळे निर्माण होत आहेत. मात्र, तरीही सोशल मीडियाद्वारे काही व्हिडिओ समोर येत आहेत, ज्यामध्ये सुरक्षा दले आंदोलकांवर अमानुष लाठीमार आणि गोळीबार करताना दिसत आहेत.
खामेनींचा अमेरिकेला इशारा
दुसरीकडे, इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांनी या आंदोलनांसाठी अमेरिकेला जबाबदार धरले आहे. “हे आंदोलन अमेरिकेने पुरस्कृत केलेले दहशतवादी कृत्य आहे,” असा आरोप करत खामेनी यांनी अमेरिकेला इशारा दिला आहे की, जर अमेरिकेने हस्तक्षेप केला तर मध्य पूर्वेतील अमेरिकन तळ आणि जहाजे ही इराणसाठी ‘कायदेशीर लक्ष’ (Legitimate Targets) असतील.
निष्कर्ष
इराणमधील ही क्रांती केवळ त्या देशापुरती मर्यादित राहिलेली नाही, तर तिचे पडसाद संपूर्ण जगावर उमटत आहेत. ट्रम्प यांची आक्रमक भूमिका आणि इराणचा ताठर स्वभाव यामुळे मध्य पूर्वेमध्ये मोठ्या युद्धाची ठिणगी पडण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. येणारे २४ तास इराणच्या भवितव्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
Follow Us On
Read Also
