बँकॉक/इस्लामाबाद: मध्यपूर्वेतील युद्ध आता एका अशा वळणावर येऊन ठेपले आहे, जिथे केवळ शेजारील देशच नाही तर लांबवर असलेले देशही धास्तावले आहेत. इस्त्रायल आणि इराण यांच्यातील संघर्ष आता केवळ दोन देशांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. इराणमध्ये खामेनी यांच्या राजवटीविरोधात सुरू असलेल्या तीव्र निदर्शनांनी आणि इस्रायलच्या वाढत्या आक्रमकतेने केवळ इराणच नाही, तर शेजारील पाकिस्तानचीही धाकधूक वाढवली आहे. सोशल मीडियावर आणि आंतरराष्ट्रीय वर्तुळात एक दावा वेगाने पसरत आहे की, इस्रायलचा पुढचा निशाणा पाकिस्तान असू शकतो. या दाव्याने पाकिस्तानचे माजी पंतप्रधान इम्रान खान आणि सध्याचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ या दोघांच्याही पायाखालची वाळू सरकली आहे.
काय आहे तो खळबळजनक दावा?
सोशल मीडिया आणि काही पाश्चात्य माध्यमांमध्ये अशा चर्चांना उधाण आले आहे की, जर इस्रायलने इराणमधील अणुकेंद्रं आणि लष्करी तळांना लक्ष्य केले, तर त्याचे पडसाद पाकिस्तानपर्यंत उमटू शकतात. पाकिस्तान हा मुस्लिम जगातील एकमेव अण्वस्त्रधारी देश आहे. इस्रायलला नेहमीच पाकिस्तानच्या ‘इस्लामिक बॉम्ब’ची भीती वाटत आली आहे. इराणला पाकिस्तानकडून छुप्या पद्धतीने मदत मिळत असल्याचा संशय इस्रायलला आहे. जर इराण-इस्रायल युद्ध भडकले, तर इस्रायल आपल्या सुरक्षेसाठी पाकिस्तानच्या अण्वस्त्रांना किंवा लष्करी तळांना लक्ष्य करू शकतो, असा दावा काही तज्ज्ञांनी केला आहे. या एका शक्यतेने पाकिस्तानात खळबळ माजली आहे.
इम्रान खान यांची भीती आणि दावा
तुरुंगात असलेले पाकिस्तानचे माजी पंतप्रधान इम्रान खान यांनी अनेकदा आपल्या भाषणातून इस्रायल आणि अमेरिका यांच्यावर टीका केली आहे. इम्रान खान यांचा दावा आहे की, त्यांना सत्तेतून बेदखल करण्यामागे विदेशी शक्तींचा हात होता कारण ते इस्रायलच्या विरोधात उभे राहिले होते. आता जेव्हा इस्रायल इराणवर हल्ले करत आहे, तेव्हा इम्रान खान यांच्या समर्थकांना भीती वाटत आहे की, पाकिस्तानच्या अंतर्गत अस्थिरतेचा फायदा घेऊन इस्रायल मोठे पाऊल उचलू शकतो. इम्रान खान यांच्या मते, पाकिस्तानने जर आपली परराष्ट्र नीती स्वतंत्र ठेवली नाही, तर देशाला मोठ्या संकटाचा सामना करावा लागेल.
शहबाज शरीफ सरकारसमोर मोठे आव्हान
दुसरीकडे, पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांच्या नेतृत्वाखालील सरकार आधीच आर्थिक संकटात सापडले आहे. अशातच इस्रायलच्या संभाव्य धमकीमुळे लष्कर आणि सरकार दोघांचीही झोप उडाली आहे. पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने इराणवरील इस्रायली हल्ल्यांचा तीव्र निषेध केला आहे. शहबाज शरीफ यांनी स्पष्ट केले आहे की, इस्रायलची ही कृती प्रादेशिक शांततेसाठी घातक आहे. पाकिस्तानला भीती आहे की, जर त्यांनी इराणची उघडपणे पाठराखण केली, तर इस्रायल आणि अमेरिकेचा कोप त्यांना सहन करावा लागेल आणि जर गप्प बसले तर देशातील कट्टरपंथी संघटना सरकारला घेरतील.
इतिहासात डोकावून पाहिले तर, १९८० च्या दशकात इस्रायलने भारतासोबत मिळून पाकिस्तानच्या कहूटा येथील अणू प्रकल्पावर हल्ला करण्याची योजना आखली होती, असे अनेक अहवाल सांगतात. जरी तो हल्ला कधी झाला नाही, तरी इस्रायलच्या मनात पाकिस्तानच्या अण्वस्त्रांबद्दल नेहमीच अढी राहिली आहे. सध्याच्या युद्धजन्य परिस्थितीत, इस्रायल ‘प्री-एम्प्टिव्ह स्ट्राइक’ (Pre-emptive Strike) च्या नावाखाली पाकिस्तानला धक्का देऊ शकतो, अशी भीती संरक्षण तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
पाकिस्तानातील अंतर्गत यादवीचा धोका
पाकिस्तान सध्या राजकीयदृष्ट्या दोन गटात विभागला गेला आहे. एकीकडे इम्रान खान यांचे समर्थक आहेत, तर दुसरीकडे लष्कर आणि शहबाज शरीफ यांचे सरकार. अशा वेळी बाहेरून येणारा कोणताही धोका देशाला पूर्णपणे उद्ध्वस्त करू शकतो. इराणमध्ये सुरू असलेल्या निदर्शनांचा फायदा घेऊन इस्रायल जर तिथे सत्तापालट करण्यात यशस्वी झाला, तर पाकिस्तान पूर्णपणे एकटा पडेल. हीच भीती पाकिस्तानी नेतृत्वाला सतावत आहे.
निष्कर्ष: संयम की संघर्ष?
आंतरराष्ट्रीय समुदायाचे लक्ष आता इस्रायलच्या पुढील पावलाकडे लागले आहे. पाकिस्तानसाठी ही वेळ अत्यंत नाजूक आहे. एका बाजूला आर्थिक दिवाळखोरी आणि दुसऱ्या बाजूला इस्रायलसारख्या शक्तीशाली देशाचा संभाव्य धोका. शहबाज शरीफ आणि इम्रान खान यांच्यातील राजकीय युद्ध बाजूला ठेवून देशाला वाचवण्यासाठी पाकिस्तानला आता गांभीर्याने विचार करावा लागणार आहे. इस्रायलचा पुढचा निशाणा खरंच पाकिस्तान असेल की हा केवळ एक दबाव तंत्राचा भाग आहे, हे येणारा काळच ठरवेल.
Follow Us On
Read Also
