विदर्भाची राजधानी असलेल्या नागपूर शहरातून माणुसकीला काळीमा फासणारी एक अत्यंत धक्कादायक आणि संतापजनक घटना समोर आली आहे. आपल्या पोटच्या मुलाचा सांभाळ करणे कठीण जात असल्याने किंवा तो बाहेर पळून जाऊ नये या अजब आणि क्रूर मानसिकतेतून एका जोडप्याने आपल्या १२ वर्षांच्या मुलाला चक्क लोखंडी साखळदंडाने बांधून ठेवल्याचा प्रकार उघडकीस आला आहे. ही घटना नागपूरमधील बेलतरोडी पोलीस स्टेशनच्या हद्दीत घडली असून, या घटनेने संपूर्ण परिसरात खळबळ उडाली आहे.
नेमकी घटना काय आहे?
मिळालेल्या माहितीनुसार, संबंधित जोडपे हे रोजंदारीवर कामाला जाते. त्यांना १२ वर्षांचा मुलगा आहे. हे जोडपे जेव्हा सकाळी कामावर निघून जायचे, तेव्हा मुलगा घरात एकटाच असायचा. मुलगा घरातून बाहेर जाऊ नये किंवा त्याने काही खोड्या करू नयेत, या कारणास्तव या निर्दयी पालकांनी त्याला लोखंडी साखळदंडाने पलंगाला किंवा खांबाला बांधून ठेवण्यास सुरुवात केली होती. अनेक तास हा मुलगा त्या साखळदंडाने जखडलेल्या अवस्थेत घरात पडून असायचा.
शेजाऱ्यांच्या सतर्कतेमुळे फुटलं बिंग
गेल्या काही दिवसांपासून या मुलाचा रडण्याचा आणि ओरडण्याचा आवाज शेजाऱ्यांना येत होता. सुरुवातीला पालकांनी मुलाला शिस्त लावण्यासाठी मारले असावे, असे शेजाऱ्यांना वाटले. मात्र, हा प्रकार रोजचाच झाल्याने शेजाऱ्यांना संशय आला. एका दिवशी जेव्हा हे जोडपे कामावर गेले होते, तेव्हा शेजाऱ्यांनी खिडकीतून डोकावून पाहिले असता त्यांना दिसलेले दृश्य अत्यंत भयानक होते. तो चिमुकला मुलगा साखळदंडाने बांधलेल्या अवस्थेत जमिनीवर बसून होता. त्याच्या पायात जड साखळदंड आणि कुलूप होते. हे पाहून शेजाऱ्यांनी तातडीने स्थानिक सामाजिक कार्यकर्ते आणि पोलिसांशी संपर्क साधला.
पोलीस कारवाई आणि सुटका
घटनेची माहिती मिळताच बेलतरोडी पोलिसांनी घटनास्थळी धाव घेतली. घराचा दरवाजा उघडून आत प्रवेश केला असता, पोलिसांनाही धक्का बसला. साखळदंडाने जखडलेल्या त्या मुलाच्या डोळ्यात प्रचंड भीती होती. पोलिसांनी तातडीने कटरच्या साहाय्याने ते साखळदंड कापले आणि मुलाची सुटका केली. मुलाला तातडीने वैद्यकीय तपासणीसाठी रुग्णालयात पाठवण्यात आले असून, सध्या त्याची प्रकृती स्थिर आहे.
पालकांवर गुन्हा दाखल
या प्रकरणी पोलिसांनी तातडीने हालचाली करत संबंधित मुलाच्या आई आणि वडिलांना ताब्यात घेतले आहे. त्यांच्यावर ‘बाल न्याय (मुलांची काळजी आणि संरक्षण) अधिनियम’ (Juvenile Justice Act) आणि भारतीय दंड संहितेच्या संबंधित कलमान्वये गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. पालकांनी दिलेल्या प्राथमिक कबुलीनुसार, मुलगा घरात ऐकत नव्हता आणि बाहेर पळून जात होता, म्हणून त्याला बांधून ठेवले होते. मात्र, कायद्यानुसार हे कृत्य अमानवीय आणि गंभीर गुन्हा ठरते.
बाल हक्क आणि सामाजिक प्रश्न
नागपूरमधील ही घटना केवळ एक गुन्हेगारी घटना नाही, तर ती समाजातील वाढत्या विकृत मानसिकतेचे दर्शन घडवते. बाल हक्क कार्यकर्त्यांच्या मते, पालकांनी आपल्या मुलांशी संवाद साधणे आवश्यक आहे. जर मुलगा हट्टी असेल किंवा तो ऐकत नसेल, तर त्यावर मानसोपचार किंवा समुपदेशन करणे हा मार्ग असतो, त्याला साखळदंडाने बांधणे हा नव्हे. अशा प्रकारच्या कृत्यामुळे मुलाच्या मानसिकतेवर आयुष्यभरासाठी गंभीर परिणाम होऊ शकतात.
बालमजुरी आणि गरिबीचा पैलू?
अनेकदा आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील पालकांना मुलांच्या संगोपनासाठी पुरेसा वेळ देता येत नाही. मात्र, गरिबी हे क्रूरतेचे समर्थन होऊ शकत नाही. नागपूर पोलिसांनी या प्रकरणात कठोर पावले उचलली असून, अशा प्रकारे मुलांवर अन्याय करणाऱ्या इतर पालकांसाठी हा एक मोठा इशारा मानला जात आहे.
कायद्याची तरतूद काय सांगते?
भारतात बालकांच्या संरक्षणासाठी अत्यंत कडक कायदे आहेत. ‘जुवेनाईल जस्टिस ॲक्ट’ नुसार कोणत्याही मुलाला शारीरिक किंवा मानसिक त्रास देणे, त्याला डांबून ठेवणे किंवा त्याच्या जीविताला धोका निर्माण होईल असे कृत्य करणे हा अजामीनपात्र गुन्हा ठरू शकतो. नागपूर प्रकरणातील जोडप्याला आता न्यायालयाच्या फेऱ्या माराव्या लागणार आहेत.
निष्कर्ष
नागपूरची ही घटना आपल्याला विचार करायला लावणारी आहे. आपल्या आजूबाजूला अशा प्रकारच्या घटना घडत असतील, तर नागरिक म्हणून आपली जबाबदारी आहे की आपण पोलिसांना किंवा चाईल्ड हेल्पलाईनला (१०९८) कळवावे. एका जागरूक शेजाऱ्यामुळे आज एका चिमुकल्याचे आयुष्य वाचले आहे. समाजाने अशा क्रूर प्रवृत्तींविरुद्ध एकत्र येण्याची गरज आहे.
सध्या या मुलाला बाल सुधारगृहात किंवा सुरक्षित ठिकाणी ठेवण्याची व्यवस्था करण्यात आली असून, पोलीस पुढील तपास करत आहेत. पालकांच्या या कृत्यामुळे नागपुरात संतापाची लाट उसळली आहे.
Follow Us On
Read Also

