प्रभास पाटण, गुजरात: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आज सोमनाथ येथील भव्य मंदिरात दर्शन घेऊन पूजा-अर्चा केली. या ऐतिहासिक भेटीदरम्यान त्यांनी सोमनाथ मंदिराचा गौरव करताना म्हटले की, “हे मंदिर केवळ एक वास्तू नसून ते आपल्या संस्कृतीच्या धैर्याचे आणि पुनरुत्थानाचे एक अभिमानास्पद प्रतीक आहे.” ही भेट अशा वेळी होत आहे जेव्हा सोमनाथ मंदिर आपल्या इतिहासातील दोन महत्त्वाचे टप्पे गाठत आहे – पहिल्या आक्रमणाला १००० वर्षे पूर्ण होणे आणि स्वातंत्र्यानंतरच्या पुनर्निर्माणाला ७५ वर्षे पूर्ण होणे.
१०२६ ते २०२६: १००० वर्षांचा प्रवास आणि स्वाभिमान पर्व
सोमनाथ मंदिरावर १०२६ मध्ये महंमद गझनीने पहिला भीषण हल्ला केला होता. २०२६ मध्ये या दुर्दैवी घटनेला १००० वर्षे पूर्ण होत आहेत. या निमित्ताने ‘सोमनाथ स्वाभिमान पर्व’ (८ ते ११ जानेवारी २०२६) आयोजित करण्यात आले आहे. पंतप्रधान मोदींनी या कार्यक्रमात सहभागी होऊन भारताच्या त्या वीर पुत्रांना मानवंदना वाहिली ज्यांनी हे मंदिर वाचवण्यासाठी आणि पुन्हा उभारण्यासाठी आपले प्राण पणाला लावले.
पंतप्रधानांनी त्यांच्या सोशल मीडिया पोस्टमध्ये नमूद केले की, “सोमनाथ हे शब्द ऐकताच आपले मन अभिमानाने भरून येते. हे मंदिर भारताच्या आत्म्याचे शाश्वत प्रतिनिधित्व आहे.”
शौर्य यात्रा: १०८ अश्वांसह वीरांना मानवंदना
आज सकाळी पंतप्रधान मोदींनी ‘शौर्य यात्रे’त सहभाग घेतला. ही यात्रा सोमनाथ मंदिराच्या संरक्षणासाठी बलिदान देणाऱ्या असंख्य ज्ञात-अज्ञात वीरांच्या सन्मानार्थ आयोजित करण्यात आली होती. या यात्रेत १०८ घोडे (अश्व) सामील झाले होते, जे शौर्य आणि त्यागाचे प्रतीक मानले जातात. यात्रेदरम्यान संपूर्ण परिसर ‘जय सोमनाथ’च्या जयघोषाने दुमदुमून गेला होता.
पंतप्रधानांनी मंदिराच्या प्रांगणात सुमारे ४५ मिनिटे पूजा केली. यावेळी त्यांनी देशाच्या प्रगतीसाठी आणि समृद्धीसाठी प्रार्थना केली. त्यानंतर त्यांनी ७२ तास चालणाऱ्या ‘अखंड ओंकार मंत्र’ जप कार्यक्रमालाही भेट दिली.
पुनर्निर्माणाची ७५ वर्षे: सरदार पटेल आणि डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांची आठवण
पंतप्रधानांनी आपल्या भाषणात आणि लेखात सोमनाथ मंदिराच्या आधुनिक इतिहासावरही प्रकाश टाकला. स्वातंत्र्यानंतर या मंदिराच्या जिर्णोद्धाराची महत्त्वाची जबाबदारी लोहपुरुष सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी उचलली होती. ११ मे १९५१ रोजी तत्कालीन राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांच्या हस्ते मंदिराचे उद्घाटन झाले होते. २०२६ हे वर्ष या घटनेच्या ७५ व्या वर्धापन दिनाचेही औचित्य साधत आहे.
पंतप्रधान म्हणाले, “भूतकाळातील आक्रमक आज धुळीला मिळाले आहेत, परंतु सोमनाथ मंदिर आजही तेवढ्याच वैभवाने उभे आहे. हेच भारताच्या सांस्कृतिक अस्मितेचे सामर्थ्य आहे.”
ड्रोन शो आणि डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर
शनिवारी रात्री पंतप्रधानांनी सोमनाथ मंदिरात आयोजित केलेला भव्य ‘ड्रोन शो’ पाहिला. या शोच्या माध्यमातून मंदिराचा इतिहास, आक्रमणे आणि पुन्हा पुन्हा झालेले पुनर्निर्माण अतिशय प्रभावीपणे मांडण्यात आले. या आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे तरुण पिढीला सोमनाथचा इतिहास समजण्यास मदत होईल, असे पंतप्रधान यावेळी म्हणाले.
नागरी धैर्याचे प्रतीक का?
पंतप्रधानांनी सोमनाथ मंदिराला ‘नागरी धैर्याचे प्रतीक’ (Symbol of Civilisational Courage) का म्हटले, याचे विश्लेषण करताना त्यांनी काही महत्त्वाचे मुद्दे मांडले: १. अजेय श्रद्धा: शेकडो वेळा नष्ट करण्याचा प्रयत्न होऊनही भक्तांची श्रद्धा ढळली नाही. २. सांस्कृतिक सातत्य: आक्रमकांनी विटा आणि दगड फोडले, पण भारतीयांच्या मनातील संस्कृतीचा आत्मा ते मारू शकले नाहीत. ३. आत्मविश्वास: सोमनाथ ते राम मंदिर हा प्रवास भारताच्या वाढत्या आत्मविश्वासाचे दर्शन घडवतो.
श्री सोमनाथ ट्रस्टचे अध्यक्ष म्हणून पंतप्रधान मोदी यांनी ट्रस्टच्या सदस्यांसोबत बैठकही घेतली. या बैठकीत भाविकांच्या सोयी-सुविधांमध्ये वाढ करणे, डिजिटल दर्शन व्यवस्था आणि परिसराचा पर्यटन दृष्टिकोनातून विकास करण्यावर चर्चा झाली. सोमनाथ परिसर हा केवळ धार्मिक केंद्र न राहता तो भारताच्या गौरवशाली इतिहासाचे शैक्षणिक केंद्र बनावे, असा मानस त्यांनी व्यक्त केला.
निष्कर्ष: नव्या भारताची सांस्कृतिक ओळख
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींची ही सोमनाथ भेट केवळ आध्यात्मिक नव्हती, तर ती एक सशक्त राजकीय आणि सांस्कृतिक संदेश देणारी होती. “आम्ही आमच्या वारशाचा अभिमान बाळगणारा आणि भविष्याकडे आत्मविश्वासाने पाहणारा भारत घडवत आहोत,” असा संदेश या भेटीतून मिळाला आहे.
सोमनाथची कथा ही केवळ विनाशाची कथा नसून ती धैर्याची, संघर्षाची आणि अंतिमतः विजयाची गाथा आहे. पंतप्रधानांच्या उपस्थितीने ‘स्वाभिमान पर्व’ला एक नवे राष्ट्रीय स्वरूप प्राप्त झाले आहे.
Follow Us On
Read Also
