पुणे: पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड या जुळ्या शहरांमधील वाहतूक कोंडीचा प्रश्न दिवसेंदिवस गंभीर होत चालला आहे. या समस्येवर शाश्वत उपाय म्हणून आखण्यात आलेल्या ‘पुणे रिंग रोड’ (Pune Ring Road) प्रकल्पाबाबत आता एक अत्यंत सकारात्मक आणि मोठी अपडेट समोर आली आहे. महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाने (MSRDC) दिलेल्या ताज्या माहितीनुसार, या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाच्या पश्चिम टप्प्याचे काम आता ‘टॉप गिअर’मध्ये आले असून, आतापर्यंत सुमारे २० टक्के बांधकाम पूर्ण झाले आहे. २०२७ च्या अखेरीस हा मार्ग वाहतुकीसाठी खुला करण्याचे उद्दिष्ट प्रशासनाने निश्चित केले आहे.
पुणे शहराच्या वाढत्या विस्तारामुळे अंतर्गत रस्त्यांवर जड वाहनांचा आणि बाहेरील जिल्ह्यांतून येणाऱ्या वाहतुकीचा मोठा ताण येतो. हा ताण कमी करण्यासाठी शहराभोवती १७३ किलोमीटर लांबीचा वर्तुळाकार रस्ता (रिंग रोड) बांधला जात आहे. या प्रकल्पाचे काम पूर्व आणि पश्चिम अशा दोन मुख्य टप्प्यांत विभागले गेले आहे.
नुकत्याच मिळालेल्या माहितीनुसार, पावसाळा संपल्यानंतर एमएसआरडीसीने या कामाचा वेग प्रचंड वाढवला आहे. पश्चिम टप्प्यातील कामाला गती मिळाली असून कंत्राटदारांना मे २०२६ पर्यंत प्रमुख स्ट्रक्चर्स आणि महत्त्वाचे टप्पे पूर्ण करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. सध्याची कामाची गती पाहता, डिसेंबर २०२७ पर्यंत पश्चिम टप्पा पूर्णतः कार्यान्वित होईल, असा विश्वास अधीक्षक अभियंता राहुल वसईकर यांनी व्यक्त केला आहे.
पुणे रिंग रोड प्रकल्पाचे दोन प्रमुख भाग आहेत:
१. पश्चिम रिंग रोड (West Ring Road): हा मार्ग साधारणपणे ६८.८ किलोमीटर लांबीचा आहे. हा टप्पा प्रामुख्याने मावळ, मुळशी, भोर आणि हवेली तालुक्यातील गावांमधून जाणार आहे. याच टप्प्याचे २० टक्के काम पूर्ण झाले असून, तो २०२७ पर्यंत पूर्ण होणे अपेक्षित आहे.
२. पूर्व रिंग रोड (East Ring Road): या टप्प्याची लांबी साधारण १०४ किलोमीटरच्या आसपास आहे. हा मार्ग खेड, हवेली, पुरंदर आणि भोर या तालुक्यांना जोडेल. पूर्व टप्प्याचे काम पूर्ण होण्यासाठी मे २०२८ पर्यंतचा कालावधी लागण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
या प्रकल्पाच्या नियोजनात एक महत्त्वाचा बदल अलीकडेच करण्यात आला आहे. रिंग रोडच्या एकूण लांबीपैकी ३१ किलोमीटरच्या एका पट्ट्यासाठी एमएसआरडीसीने आता नव्याने निविदा प्रक्रिया राबवली आहे. यापूर्वी हा ३१ किलोमीटरचा टप्पा, जो प्रामुख्याने नगर रस्ता ते सोलापूर रस्ता आणि पुढे पुणे-बेंगळुरू हायवेला जोडणारा आहे, त्याचे काम भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरण (NHAI) करणार होती.
मात्र, पुणे-संभाजीनगर ग्रीन कॉरिडॉर आणि रिंग रोडच्या काही मार्गिका एकाच ठिकाणाहून जात असल्याने नियोजनात काही तांत्रिक अडचणी येत होत्या. आता प्रशासकीय निर्णयानुसार, हा संपूर्ण ३१ किमीचा पट्टा देखील एमएसआरडीसीच बांधणार आहे. यामुळे प्रकल्पाच्या समन्वयात सुसूत्रता येणार असून कामाला अधिक गती मिळेल.
पुणे रिंग रोड हा केवळ एक रस्ता नसून तो पुण्याच्या भविष्यातील विकासाची रक्तवाहिनी ठरणार आहे. या प्रकल्पामुळे खालील फायदे मिळतील:
- वाहतूक कोंडीतून मुक्ती: मुंबई, नाशिक, अहमदनगर, सोलापूर आणि सातारा या पाचही मुख्य दिशांनी येणारी अवजड वाहतूक शहरात न येता बाहेरूनच वळवली जाईल.
- वेळेची बचत: सध्या पुणे शहर ओलांडण्यासाठी प्रवाशांना २ ते ३ तास लागतात, रिंग रोडमुळे हे अंतर अवघ्या ४० ते ५० मिनिटांत कापता येईल.
- इंधन बचत: वाहतूक कोंडी कमी झाल्यामुळे वाहनांच्या इंधनाचा खर्च मोठ्या प्रमाणावर वाचणार आहे.
- प्रदूषण घट: शहरातील गाड्यांची गर्दी कमी झाल्यामुळे ध्वनी आणि वायू प्रदूषणाची पातळी लक्षणीयरीत्या खाली येईल.
पुणे रिंग रोड हा ‘ॲक्सेस कंट्रोल’ (Access Control) महामार्ग असणार आहे. यामध्ये अनेक ठिकाणी बोगदे, मोठे पूल आणि उड्डाणपुलांचे जाळे असेल. डोंगराळ भागातून हा रस्ता जात असल्याने पश्चिम टप्प्यात बोगद्यांचे काम अत्यंत आव्हानात्मक आहे. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून हे बोगदे खोदले जात आहेत. तसेच, रिंग रोड जिथे इतर राष्ट्रीय महामार्गांना छेदतो, तिथे भव्य ‘इंटरचेंज’ (Interchanges) उभारले जाणार आहेत.
या प्रकल्पासाठी जमीन संपादन ही सर्वात मोठी पायरी होती. राज्य सरकारने शेतकऱ्यांना विश्वासात घेऊन जमिनीचा योग्य मोबदला दिला आहे. आतापर्यंत बहुतांश जमीन ताब्यात आली असून, उर्वरित काही भागांतील प्रक्रिया अंतिम टप्प्यात आहे. एमएसआरडीसीने स्पष्ट केले आहे की, जमिनीचा ताबा मिळाल्यामुळेच आता प्रत्यक्ष बांधकामाने वेग घेतला आहे.
पुणे रिंग रोड प्रकल्पासाठी हजारो कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली जात आहे. या रस्त्यामुळे पुण्याच्या परिघावरील भागांत मोठ्या प्रमाणावर नागरीकरण आणि औद्योगिक विकास होईल. खेड-चाकण पट्टा, हिंजवडी आयटी पार्क आणि लोणी काळभोर यांसारख्या भागांना या रिंग रोडमुळे मोठी कनेक्टिव्हिटी मिळणार आहे. यामुळे आगामी काळात या पट्ट्यात रिअल इस्टेट क्षेत्रात मोठी तेजी येण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
पुणे रिंग रोड हा प्रकल्प पुणेकरांसाठी एक स्वप्नवत प्रकल्प आहे. २०२७ ची डेडलाईन गाठण्यासाठी एमएसआरडीसी युद्धपातळीवर प्रयत्न करत आहे. जर हे काम नियोजित वेळेत पूर्ण झाले, तर पुणे हे देशातील सर्वोत्तम वाहतूक व्यवस्था असलेल्या शहरांपैकी एक ठरेल. पुणे आणि पिंपरी-चिंचवडच्या विकासाला या रिंग रोडमुळे नवीन दिशा मिळणार आहे.
Follow Us On
Read Also
